डिजिटल वृंदावन
Digital Vrindavan
ज्ञानकर्मसंन्यासयोग
4.38श्रीकृष्ण

न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते। तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।।4.38।।

na hi jñānena sadṛiśhaṁ pavitramiha vidyate tatsvayaṁ yogasansiddhaḥ kālenātmani vindati

।।4.38।। इस मनुष्यलोकमें ज्ञानके समान पवित्र करनेवाला निःसन्देह दूसरा कोई साधन नहीं है। जिसका योग भली-भाँति सिद्ध हो गया है, वह (कर्मयोगी) उस तत्त्वज्ञानको अवश्य ही स्वयं अपने-आपमें पा लेता है।

ज्ञानयोग

शब्दार्थ

na

not

hi

certainly

jñānena

with divine knowledge

sadṛiśham

like

pavitram

pure

iha

in this world

vidyate

exists

tat

that

svayam

oneself

yoga

practice of yog

sansiddhaḥ

he who has attained perfection

kālena

in course of time

ātmani

wihtin the heart

vindati

finds

अनुवाद

Verily, there is no purifier in this world like knowledge. He who is perfected in Yoga finds it within the Self in due time.

Swami Sivananda · meaning

There is nothing in the world so purifying as wisdom; and he who is a perfect saint finds that at last within himself.

Shri Purohit Swami · simple

।।4.38।। इस मनुष्यलोकमें ज्ञानके समान पवित्र करनेवाला निःसन्देह दूसरा कोई साधन नहीं है। जिसका योग भली-भाँति सिद्ध हो गया है, वह (कर्मयोगी) उस तत्त्वज्ञानको अवश्य ही स्वयं अपने-आपमें पा लेता है।

Swami Ramsukhdas · meaning

।।4.38।। इस लोक में ज्ञान के समान पवित्र करने वाला,  निसंदेह,  कुछ भी नहीं है। योग में संसिद्ध पुरुष स्वयं ही उसे (उचित) काल में आत्मा में प्राप्त करता है।।

Swami Tejomayananda · simple

भाष्य

Acharya आदि शंकराचार्य · advaita

।।4.38।। न हि ज्ञानेन सदृशं तुल्यं पवित्रं पावनं शुद्धिकरम् इह विद्यते। तत् ज्ञानं स्वयमेव योगसंसिद्धः योगेन कर्मयोगेन समाधियोगेन च संसिद्धः संस्कृतः योग्यताम् आपन्नः सन् मुमुक्षुः कालेन महता आत्मनि विन्दति लभते इत्यर्थः।।येन एकान्तेन ज्ञानप्राप्तिः भवति स उपायः उपदिश्यते

मुख्य शब्द

knowledgeyoga