डिजिटल वृंदावन
Digital Vrindavan
गुणत्रयविभागयोग
14.17श्रीकृष्ण

सत्त्वात्सञ्जायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च।प्रमादमोहौ तमसो भवतोऽज्ञानमेव च।।14.17।।

sattvāt sañjāyate jñānaṁ rajaso lobha eva cha pramāda-mohau tamaso bhavato ’jñānam eva cha

।।14.17।।सत्त्वगुणसे ज्ञान और रजोगुणसे लोभ आदि ही उत्पन्न होते हैं; तमोगुणसे प्रमाद, मोह एवं अज्ञान भी उत्पन्न होता है।

ज्ञानविद्या

शब्दार्थ

sattvāt

from the mode of goodness

sañjāyate

arises

jñānam

knowledge

rajasaḥ

from the mode of passion

lobhaḥ

greed

eva

indeed

cha

and

pramāda

negligence

mohau

delusion

tamasaḥ

from the mode of ignorance

bhavataḥ

arise

ajñānam

ignorance

eva

indeed

cha

and

अनुवाद

From Sattva arises knowledge, and greed from Rajas; heedlessness and delusion arise from Tamas, and also ignorance.

Swami Sivananda · meaning

Purity engenders wisdom, passion avarice, and ignorance folly, infatuation, and darkness.

Shri Purohit Swami · simple

।।14.17।।सत्त्वगुणसे ज्ञान और रजोगुणसे लोभ आदि ही उत्पन्न होते हैं; तमोगुणसे प्रमाद, मोह एवं अज्ञान भी उत्पन्न होता है।

Swami Ramsukhdas · meaning

।।14.17।। सत्त्वगुण से ज्ञान उत्पन्न होता है। रजोगुण से लोभ तथा तमोगुण से प्रमाद, मोह और अज्ञान उत्पन्न होता है।।

Swami Tejomayananda · simple

भाष्य

Acharya आदि शंकराचार्य · advaita

।।14.17।। --,सत्त्वात् लब्धात्मकात् संजायते समुत्पद्यते ज्ञानम्? रजसो लोभ एव च? प्रमादमोहौ च उभौ तमसो भवतः? अज्ञानमेव च भवति।।किं च --,

मुख्य शब्द

knowledgeignorance