डिजिटल वृंदावन
Digital Vrindavan
गुणत्रयविभागयोग
14.13श्रीकृष्ण

अप्रकाशोऽप्रवृत्तिश्च प्रमादो मोह एव च।तमस्येतानि जायन्ते विवृद्धे कुरुनन्दन।।14.13।।

aprakāśho ’pravṛittiśh cha pramādo moha eva cha tamasy etāni jāyante vivṛiddhe kuru-nandana

।।14.13।।हे कुरुनन्दन ! तमोगुणके बढ़नेपर अप्रकाश, अप्रवृत्ति, प्रमाद और मोह -- ये वृत्तियाँ भी पैदा होती हैं।

विद्या

शब्दार्थ

aprakāśhaḥ

nescience

apravṛittiḥ

inertia

cha

and

pramādaḥ

negligence

mohaḥ

delusion

eva

indeed

cha

also

tamasi

mode of ignorance

etāni

these

jāyante

manifest

vivṛiddhe

when dominates

kuru-nandana

the joy of the Kurus, Arjun

अनुवाद

Darkness, inertia, carelessness, and delusion—these arise when Tamas is predominant, O Arjuna.

Swami Sivananda · meaning

Darkness, stagnation, folly, and infatuation are the results of the dominance of ignorance, O joy of the Kuru clan!

Shri Purohit Swami · simple

।।14.13।।हे कुरुनन्दन ! तमोगुणके बढ़नेपर अप्रकाश, अप्रवृत्ति, प्रमाद और मोह -- ये वृत्तियाँ भी पैदा होती हैं।

Swami Ramsukhdas · meaning

।।14.13।। हे कुरुनन्दन ! तमोगुण के प्रवृद्ध होने पर अप्रकाश, अप्रवृत्ति, प्रमाद और मोह ये सब उत्पन्न होते हैं।।

Swami Tejomayananda · simple

भाष्य

Acharya आदि शंकराचार्य · advaita

।।14.13।। --,अप्रकाशः अविवेकः? अत्यन्तम् अप्रवृत्तिश्च प्रवृत्त्यभावः तत्कार्यं प्रमादो मोह एव च अविवेकः मूढता इत्यर्थः। तमसि गुणे विवृद्धे एतानि लिङ्गानि जायन्ते हे कुरुनन्दन।।मरणद्वारेणापि यत् फलं प्राप्यते? तदपि सङ्गरागहेतुकं सर्वं गौणमेव इति दर्शयन् आह --,

मुख्य शब्द

ignorance